ROCZNICA, KTÓRA WYWOŁAŁA BURZĘ
Obchody 45. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych i powstania NSZZ „Solidarność” miały być czasem wspólnej refleksji nad historią i wielkim dziedzictwem polskiej walki o wolność. Jednak przemówienie Karola Nawrockiego sprawiło, że wydarzenie nabrało zupełnie innego wymiaru. Prezydent, zamiast jedynie oddać hołd bohaterom tamtych dni, zdecydował się mocno odnieść do postaci Lecha Wałęsy.
Jego słowa były jak uderzenie – z jednej strony podkreślił rolę Wałęsy jako przewodniczącego „Solidarności”, a z drugiej otwarcie przypomniał o kontrowersjach związanych z jego przeszłością w PRL.
WAŁĘSA I OSKARŻENIA O WSPÓŁPRACĘ
Postać Lecha Wałęsy od lat budzi ogromne emocje. Z jednej strony – legenda „Solidarności”, były prezydent i laureat Pokojowej Nagrody Nobla. Z drugiej – zarzuty o współpracę ze Służbą Bezpieczeństwa jako TW „Bolek”.
W 2017 roku Instytut Pamięci Narodowej opublikował wyniki ekspertyzy, z której wynikało, że Wałęsa podpisał zobowiązanie do współpracy i odbierał pieniądze za przekazywane informacje. Sam zainteresowany od lat wszystkiemu zaprzecza, twierdząc, że to zwykłe oszczerstwa mające go zdyskredytować.
Takie oskarżenia towarzyszą Wałęsie od dekad i dzielą opinię publiczną. Dla jednych pozostaje bohaterem narodowym, dla innych symbolem kompromisów z komunistami.
CENCKIEWICZ I HISTORYCZNA BURZA
W swojej mowie Nawrocki powołał się na prace Sławomira Cenckiewicza – historyka, który od lat bada przeszłość Wałęsy. To właśnie on, w książce „SB a Lech Wałęsa. Przyczynek do biografii”, jako jeden z pierwszych ujawnił dokumenty sugerujące współpracę Wałęsy z bezpieką.
Cenckiewicz do dziś budzi kontrowersje – jedni widzą w nim bezkompromisowego badacza, inni zarzucają mu polityczne zaangażowanie. Faktem jest jednak, że jego publikacje wywołały lawinę dyskusji, której echa słychać do dziś.
NAWROCKI NIE POZOSTAŁ DŁUŻNY
Relacja między Wałęsą a Nawrockim od dawna była napięta. Były prezydent wielokrotnie krytykował obecnego prezydenta RP, sugerując nawet, że wybory wygrał Rafał Trzaskowski, a nie Nawrocki. Takie stwierdzenia były szeroko komentowane w mediach.
Teraz przyszedł czas na odpowiedź. Karol Nawrocki, stojąc przed biało-czerwonymi flagami i tablicą z napisem „Solidarność”, wypowiedział słowa, które mocno wybrzmiały:
„Nie możemy zapominać o tym, że Lech Wałęsa był przewodniczącym Solidarności, ale nikt nie zabroni nam opisywać rzetelnie i mówić prawdę o tym, kim był. I za to dziękuję Sławomirowi Cenckiewiczowi”.
SYMBOLICZNE ZDERZENIE DWÓCH EPOK
To wystąpienie pokazało, jak bardzo podzielona jest narracja o najnowszej historii Polski. Dla wielu osób słowa Nawrockiego były odważnym przypomnieniem, że bohaterowie nie zawsze są nieskazitelni. Dla innych – niepotrzebnym atakiem na człowieka, który dla świata stał się symbolem walki z komunizmem.
Sam miałem okazję rozmawiać kiedyś z osobami, które w latach 80. działały w „Solidarności”. Opowiadali, że dla nich Wałęsa był przede wszystkim przywódcą, który potrafił skupić wokół siebie ludzi. Ale jednocześnie mówili: „Wiedzieliśmy, że nie wszystko w jego życiu było czarno-białe”.
CZY PRAWDA JEST JEDNA?
Historia Wałęsy nadal budzi ogromne emocje. Czy był bohaterem, czy agentem? A może jednym i drugim jednocześnie? Prawda historyczna często nie mieści się w prostych schematach. To, co powiedział Nawrocki, na pewno jeszcze długo będzie komentowane – zarówno przez zwolenników, jak i przeciwników byłego prezydenta.
Jedno jest pewne – legenda Wałęsy wciąż elektryzuje, a każde słowo wypowiedziane publicznie na jego temat odbija się szerokim echem.
